Innblástur frá Tjöruhúsinu - Blálanga í tælenskri piparsósu, með ferskum agúrkum og kóríander

Þessi réttur er innblásinn af heimsókn okkar á Tjöruhúsið á Ísafirði. Mér tókst að næla mér í nokkra daga frí í júlímánuði og við fjölskyldan skelltum okkur í stutta ferð um Vestfirðina, alltof stutta! Þarna væri gaman að vera lengur. Og ég verð að játa að þangað hef ég einvörðungu komið einu sinni áður, en það var þegar ég var læknanemi á öðru ári og var boðinn í heimsókn í Menntaskólann á Ísafirði til að halda erindi á vegna Ástráðs (sem er forvarnarverkefni um kynsjúkdóma og kynheilbrigði - sem er enn við líði). Þá dvaldi ég einungis dagpart - en ég man eftir því að hafa alltaf ætlað að skunda þangað aftur. Og svo leið og beið og svo loks átján árum síður tókst mér að snúa aftur. Hvílík náttúrufegurð. 

Við komum til Ísafjarðar að kvöldlagi eftir drjúgan akstur inn og út firðina í Ísafjarðardjúpi. Fyrsta daginn skruppum við í gönguferð um bæinn, fórum í sund á Bolungarvík og svo snæddum við kvöldverð á Tjöruhúsinu.

Og þetta var mögnuð heimsókn. Húsnæðið er fallegt - rústrautt að utan með svörtu þaki. Maður greiðir fyrir aðgang að hlaðborði - og það virðist engan enda taka. Ég verð að játa að ég fór í þrígang til að fá að smakka sem mest. Og síðasta ferðin var eiginlega best - þá sýndist mér að rúmlega tvítugur sonur eigandans væri tekin við og töfraði fram tvær pönnur - eina sem ég er að reyna að líkja eftir í þessari uppskrift og svo aðra þar sem hann hafði eldað saltfisk í rommsírópssósu með ristuðum valhnetum, hljómar örlítið klikkað en var dásamlegt. 

Innblástur frá Tjöruhúsinu - Blálanga í tælenskri piparsósu, með ferskum agúrkum og kóríander

Fyrir 6 

1,2 kg blálanga

1 kúrbítur

3 vorlaukar

1 rauðlaukur

2 hvítlauksrif

3 msk piparsósa

2 msk teriyakisósa

1 msk soyasósa

hálf agúrka

1/2 fínt skorin papríka

50 g smjör

3 msk 

salt og smá pipar

Byrjaði á því að sneiða rauðlaukinn, hvítlaukinn, kúrbítinn og vorlaukinn (sparaði endana til að skreyta með í lokinn) í olíu og smjöri þangað til að þetta varð mjúkt og ilmandi. Saltaði og pipraði lítillega.

Skar svo blálönguna í bita.

Kom svo fisknum fyrir á pönnunni og saltaði og pipraði og steikti á báðum hliðum.

Ég hafði keypt þessa sósu í Víetnam market - en hún er ljómandi góð. Vilji maður hafa minni hita í réttinum mætti prófa að nota Hoisin sósu í staðinn.

Blandaði piparsósunni, teriyaki og soyasósunni saman.

Hellti svo sósunni yfir fiskinn og eldaði hann í gegn í sósunni.

Því næst skreytti ég pönnuna með ferskum agúrkum, smátt skornum vorlauksendum og papríkum.

Með matnum drukkum við þetta ljúfa rósavín frá Masi, Rosa dei Masi. Mér þykir vænt um þennan framleiðenda en ég heimsótti hann í maí í fyrra þegar við vorum við tökur á þættinum, Læknirinn á Ítalíu. Það var ógleymanleg heimsókn. Vínið er bragðgott og frekar bragðríkt fyrir rósavín en það er framleitt með appasimento aðferðinni, þannig að hluti berjanna er þurrkaður í nokkrar vikur áður en þau eru kreist - en sú aðferð þéttir bragðið af víninu.

Borið fram með soðnum Basmati grjónum. 

Ég hvet ykkur til að prófa, þetta var einstaklega ljúffengt! 

-------

Flest hráefnin í þessari færslu fást í verslunum Hagkaupa

Lækjarkot - Snöggeldaðar núðlur með grilluðum lambaprimerib og soðnum eggjum

Vinnuhelgi að baki. Þó að oftast sé kraðak á spítalanum er samt alltaf gaman að mæta í vinnuna. Það er gott að vinna með góðu fólki, hvort sem um ræðir sjúkraþjálfara, sjúkraliða, hjúkrunarfræðinga eða lækna. Eins og oft áður er mikið að gera - en loksins er flensutímabilinu að ljúka - þetta er líklega eitt af lengstu flensutímabilum sem við höfum glímt við og það virtist enga enda taka. Svona tímabil reyna auðvitað mikið á starfsfólkið. 

Eftir langa vinnuhelgi er líka gott að eiga athvarf úti á landi. Við hjónin búum svo vel að foreldrar mínir hafa búið sér til dásamlegt athvarf í Kjósinni, spölkorn frá Reykjavík, þannig að ekki tekur nema tæp þrjú kortér að aka þangað. Að eiga slíkt athvarf er munaður. Og það er dásamlegt að vera alltaf velkomin í kotið. 

Þar sem við komum seint á vettvang var sniðugt að elda eitthvað fljótlegt. Og þessi réttur var kjörinn. Ég stoppaði í stórmarkaði á leiðinni úr bænum og sótti það sem vantaði. 

Lækjarkot - Snöggeldaðar núðlur með grilluðum lambaprimerib og soðnum eggjum

Fyrir sex

600 g lambaprime

4 msk jómfrúarolía

4 msk soyasósa

5 cm engifer

4 hvítlauksrif

1 rauður chili

1 sítrónugras

2 msk thaí-chilisósa

4 vorlaukstoppar

2 msk hökkuð steinselja

salt og pipar

200 g kastaníusveppir

1 gul papríka

2 rauðar snakk papríkur

4 vorlaukar

1 box mungbaunir

1 púrrlaukur

1 rauðlaukur

1 pakki heilhveiti núðlur (soðnar í kjúklingasoði)

4 egg

4 msk soyasósa

3 hvítlauksrif

2 cm engifer

1 rauður chili

2 msk thaí-chillisósa

smávegis af lambamarineringunni

salt og pipar

Lambaprimerifjasteik er að ég held vanmetin kjötbiti. Hún hentar bæði í snögga eldun eins og lundir og lambarifjur sem og langa eldun þar sem fitan nær að bráðna. 

Það þarf þó að eiga aðeins við bitann til þess að hann henti vel fyrir snögga eldun eins og þessa. 

Ég byrjaði á því að "butterfly-a" kjötið". Það gerir maður með því að skera í jaðarinn og fletja það svo út og halda áfram þannig að maður er kominn með jafnþykkan bita. 

Ég endurtók leikinn með alla þrjá bitana þangað til að ég var kominn með jafnþunnar sneiðar. 

Svo útbjó ég marineringuna; blandaði jómfrúarolíunni, soyasósunni, hvítlauk, chili og engifer saman. Salt og pipar.

Lagði svo kjötið saman við og sá til þess að bitanir væru vel hjúpaðir. Skreytti með smátt skornum vorlauksprotum og lét standa til að marinerast í rúma klukkustund á meðan ég skellti mér í pottinn.

Svo skar ég niður rauðlauk og púrru og steikti í jómfrúarolíu þangað til að það var mjúkt á heitri wok pönnu.

Skar svo niður afganginn af grænmetinu og kryddinu og blandaði saman við og steikti í um kortér þangað til það var mjúkt, ilmandi og eldað í gegn.

Sauð svo núðlurnar eins og lög gera ráð fyrir í fjórar mínútur í kjúklingasoði þangað til að þær voru eldaðar í gegn. 

Þegar núðlurnar voru tilbúnar blandaði ég þeim saman við grænmetið og lét standa á meðan ég grillaði kjötið. 

Sauð fjögur egg í söltuðu vatni á meðan ég stóð við grillið.

Það þarf ekki að hafa mörg orð um hvernig á að grilla lambaprimerifjasteik. 

Ég penslaði kjötið reglulega og snéri því einnig á fimmtán sekúnda fresti þannig að það brinni ekki. Það var talsvert af olíu í marineringunni þannig að logarnir gusu reglulega upp á grillinu. En það skiptir ekki máli hafi maður snöggar hendur í snúningum. 

Kjötið varð alltént gullfallegt. Gljáð að utan og lungamjúkt að innan.

Með matnum nutum við Barone Montalto Nero D'Avola Passivento frá 2015. Þetta er vín sem skorar hátt á Vivino þó það sé á talsvert hagstæðu verði. Það kostar undir 2500 kall í ÁTVR. Þetta er bragðmikið vín - sætur og kraftmikill ávöxtur, vanillu keimur og langt og mikið eftirbragð. Stóð sig vel með bragðmiklum matnum. 

Svo var bara að raða réttninum saman. Setti núðlurnar og grænmetið á stórt fat og lagði skornar lambaprimesteikurnar ofan á. Skreytti með eggjum (sem áttu auðvitað að vera soðinn aðeins minna en myndirnar gefa til kynna) og svo vorlaukssprotum og ferskum kóríander. 

Þetta var sannkölluð veisla!

-------

Flest hráefnin í þessari færslu fást í verslunum Hagkaupa

Kraftmikill kóreskur grísa "stir-fry" með sykurbaunum og vorlauk

Það er ágætt sparnaðarráð að skoða reglulega í frystikistuna sína og sjá hvað þar er að finna. Ég fer reglulega í gegnum frystinn og geri lista yfir hvað þar er. Og nú í morgun fann ég þessa fínu grísalund. Ég setti nýverið hlekk á FB síðuna mína um grísapönnu sem ég eldaði einhverntíma snemma 2012. Hugmyndin var að gera eitthvað þvílíkt en svo fór ímyndunaraflið á flug og á endanum langaði mig að gera eitthvað allt annað.

Ég eyddi nokkrum klukkutímum yfir bókum og netinu og fann nokkrar uppskriftir sem mig langaði til að prófa. Eins og með flest annað þá virðast ekki vera nein takmörk fyrir hugmyndarflugi okkar mannanna og endalaus afbrigði að finna á netinu. Ég fann margar girnilegar uppskrifir frá Kóreu sem mér fannst spennandi - en átti ekki kóreskt chili mauk (gochujang) þannig að ég bjó til mína eigin blöndu með því að nota sambal oleak, tómatmauk og mísómauk - byggt á lýsingum á því hvernig hið kóreska chilimauk var á bragðið.

Og það er alltaf gaman að skoða nýjar uppskriftir og sækja sér innblástur á nýjar slóðir. Ég hef síðustu árin haft mestan augastað á franskri matargerð (og geri enn) sem mér finnst alveg stórkostleg. Ég hef í gegnum tíðina af og til eldað sitthvað frá öðrum heimshornum en sjaldnast einbeitt mér að því í lengri tíma. Evrópa hefur alltaf kallað of hátt á mig - en síðustu vikur hef ég verið að gramsa í gegnum uppskriftir frá Indlandi og Asíu. Og þar kennir ýmissa grasa. Kannski að ég haldi mér eitthvað við það efni áfram? Hver veit?

Kraftmikill kóreskt grísa "stir-fry" með sykurbaunum og vorlauk

Þetta er fljótlegur réttur að elda, en það er ágætt að gefa sér smá tíma í að leyfa kjötinu að marinerast í að minnsta kosti klukkustund áður en því er snarað á blússheita wokpönnuna. Ég hugsa að það að marinera yfir nótt væri ennþá betra, en það er ekki alltaf svo að maður nenni að gera áætlanir svo langt fram í tímann.

Hráefnalisti

Fyrir fjóra til sex

1 kg grísalund
6 msk soya sósa
5 sm engifer
4 hvítlauksrif
1 rauður chili
1/2 laukur
1 lítið epli
1 tsk sesamolía
2 tsk mirin (hrísgrjónavín)
1 pk misosúpa
1 msk sambal oleak
2 msk tómatpúré
1 msk papríkuduft
1 msk hrásykur
salt og pipar

3 gulrætur
4-5 stórir sveppir
4-5 vorlaukar
150 g sykurbaunir

icebergkál (eitt blað á mann)
sesamfræ til skreytingar



Skerið grísalundina í þunnar sneiðar og setjið í skál.



Flysjið eplið og raspið niður og setjið í skálina með kjötinu.



Skerið laukinn smátt og bætið saman við.



Takið utan af hvítlauknum, engifernum og kjarnhreinsið chilipiparinn (hetjur setja hann allan með!)



Setjið hvítlaukinn, engiferin og chili-ið (valfrjálst að kjarnhreinsa) í matvinnsluvél og tætið niður smátt.



Einhvern veginn svona! Bætið útí skálina.



Setjið síðan sambalið, tómatpúréið, misómaukið, papríkuduftið, sesamolíuna, hrísgrjónavínið, salt og pipar og hrærið vandlega saman.



Látið standa í ísskáp í að minnsta kosti klukkustund, helst lengur.



Skerið sveppina í þunnar sneiðar, gulræturnar niður í strimla, vorlaukinn gróflega og látið sykurbaunirnar bara vera eins og þær komu af plöntunni!



Hitið nú wokpönnuna þannig að hún verði blússheit! Setjið tvær til þrjár matskeiðar af olíu á pönnuna og skellið kjötinu á pönnuna.



Dreifið því vel um pönnuna og lokið kjötinu.



Setjið næst grænmetið saman við og steikið í sjö til tíu mínútur þangað til að kjötið er steikt í gegn.



Skolið icebergblöðin og fyllið með kjötinu og grænmetinu.



Skreytið með sesamfræjum og niðurskornum vorlauk.

Með matnum völdum við að drekka rósavín. Hvítvín hefði líka verið gott val. Eitthvað sem er frískandi með mat sem er skarpur og hitar manni aðeins á tungunni. Ég fann þessa flösku nýlega þegar ég var í Köben og tók hana með mér til Lundar. Léttvínið er alltaf aðeins ódýrara í Kaupinhöfn þannig að það er ágætt að birgja sig aðeins upp. Þetta er ítalskt rósavín með miklu ávaxtabragði, ferskt - aðeins sýra á tungubroddinum þannig að þetta passaði afar vel með matnum.

Tími til að njóta!

Austurlenskur lax með mangó, kóríander, engifer og chilli með snöggsteiktu grænmeti í sesamolíu

Það er langt síðan að fiskur var á borðum hérna hjá okkur í Lundi. Við vorum svosum dugleg að elda og borða fisk á meðan við vorum á Íslandi, sjá hérna, en síðan að við komum heim hefur fiskur lítið sem ekkert verið á borðum, því miður. Snædís er á leiðinni til Íslands í næstu viku til að fara í árlegan veiðitúr með föður sínum og systrum. Verð að krossa fingur og vona að hún komi með eitthvað girnilegt heim. Fái hún ekkert verður hún bara að koma við í Fiskbúðinni á Sundlaugaveginum og kaupa eitthvað girnilegt til að smygla til Svíþjóðar (ekki að ég sé að játa á mig einhvern glæp).

Ég hef gert rétti í svipuðum anda áður - sjá hérna og svo kannski hérna - en þessi var alveg sérstaklega vel heppnaður. Það er oft þannig með góðar uppskriftir að þær verða ekki til einn tveir og þrír heldur eru þær eitthvað sem þróast með tímanum og batna í hvert skipti sem maður eldar réttinn.  

Undirstöðurnar í þessum rétt var sótt til Austurlanda - það hljómar oft svo hjákátlegt þegar maður segir svona - þetta er auðvitað risastórt svæði. En áhrifin eru þaðan. Kannski færi best á því að kalla þetta "fusion" eldamennsku þar sem maður velur það sem veitir manni innblástur og blandar saman. 

Hvað sem því líður þá varð úr þessu einstaklega ljúffengur réttur sem ég hvet lesendur til að prófa. 

Austurlenskur lax með mangó, kóríander, engifer og chilli með snöggsteiktu grænmeti í sesamolíu og soya

Hráefnalisti

1,2 kg laxaflak
1/2 púrrlaukur
1 rauðlaukur
4-5 msk jómfrúarolía
3 msk teryiaki sósa
1 rauður chilli1 mangó,
3 vorlaukar
3 hvítlauksrif
5 cm engifer3 msk soyasósa

Meðlæti

1 msk sólblómaolía1/2 blómkál
1 appelsínugul paprika
1 rauð paprika
1 gulrót
Handfylli af sykurertum
150 gr strengjabaunir
1/2 solo hvítlaukur
3-4 cm engifer
50 ml soyasósu
2 msk sherríi
Nokkrir dropar af sesamolíuSalt og pipar

Ég byrjaði á því að skera hálfan púrrulauk, heilan rauðlauk og setja í botninn á eldföstu móti og ofan á það lagði ég svo 1,2 kg laxaflak. 

Penslaði með tveimur til þremur msk af jómfrúarolíu og svo öðru eins af Teriyaki sósu. Skar síðan niður heilan rauðan chilli í sneiðar og dreifði yfir laxinn. 

Því næst skar ég niður heilan mangó, þrjá vorlauka, þrjú hvítlauksrif og fimm sentimetra af engifer og sáldraði yfir. 

Setti síðan til viðbótar eina til tvær msk af góðri jómfrúarolíu og svo fjórar msk af soya sósu. Saltaði og pipraði. 

Bakaði svo laxinn í 180 gráðu heitum forhituðum ofni í 35 mínútur. Skreytti síðan með fersku kóríander.

 

Með matnum bar ég síðan fram grænmeti sem ég steikti á blússheitri wokpönnu. Skar niður hálfan haus af blómkáli, appelsínugula og rauða papríku, eina gulrót, handfylli af sykurertum og svo 150 gr af strengjabaunum. Skar einnig niður hálfan solo hvítlauk og svo svo þrjá til fjóra sentimetra af engifer afar smátt.

Byrjaði á því að steikja hvítlaukinn og engiferinn. Ég notaði sólblómaolíu - þar sem hún þolir meiri hita en jómfrúarolíann. Eftir nokkrar sekúndur setti ég svo grænmetið saman við. 

Bragðbætti grænmetið með því að setja 50 ml af soyasósu, tvær msk af sherríi og svo nokkra dropa af sesamolíu. Saltað og piprað! 

Ég átti þessa búkollu í ísskápnum. Þetta er Chardonnay/Chenin vín frá Argentínu. Var áður selt undir merkjum Trivento en kallast núna bara Mixtus. Hvað sem nafngiftum líður þá er þetta prýðisgott hvítvín sem ég kann vel við. Fallega ljósgyllt í glasi - léttur ávöxtur, þurrt og örlítil sýra með léttu ávaxtabragði. Alveg ljómandi gott!

Ég hrærði líka í einföldustu sósu sem hægt er að gera. Blandaði saman fjórum matskeiðum af sýrðum rjóma og setti saman við þrjár tsk af mangó chutney. Alveg ljómandi gott!

Tími til að njóta.