Gamlir vinir í heimsókn: Marókósk veisla - ofnbakaður kjúklingur með harissa og ólívumauki, spæsí eggaldinturn með granatepli, kúskús með feta og petispois, marglitar gulrætur með hunangi og fennel og flatbrauð steikt á flatoppnum

Mér finnst endalaust gaman að elda. Og best er að elda fyrir vini og vandamenn. Að þessu sinni voru gamlir vinir okkar hjóna í heimsókn. Við bjuggum í sömu götu í Lundi í Svíþjóð - Álfhildur býr þar enn ásamt eiginmanni sínum og þremur sonum.

Hún er á landinu í nokkra daga ásamt yngsta syninum, Grími. Við buðum einnig Addý og Gumma og þau komu með þrjár yngstu dætur sínar með sér, Önnu, Ellu Mæju og Helenu. Úr varð ekta sænsk veisla - fullt af ærslafullum krökkum og góðum vinum. Við erum endalaust að vona að Álfa, Jón Þorkell og drengirnir fari nú að flytja heim. Við söknum þeirra!

Þannig að til að reyna að lokka þau heim - var lagt í heljarinnar veislu! Og hún heppnaðist stórvel!

Gamlir vinir í heimsókn: Marókósk veisla - ofnbakaður kjúklingur með harissa og ólívumauki, spæsí eggaldinturn með granatepli, kúskús með feta og petispois, regnbogagulrætur með hunangi og fennel og flatbrauð steikt á flatoppnum

Fyrir kjúklinginn

1,8 kg af kjúklingaleggjum og lærum.
1 bolli heimagert ólívumauk (krukka af svörtum ólífum, hvítlaukur, salt og pipar og jómfrúarolía)
4 msk heimagerð harissa (siracha, jómfrúarolía, harissablanda frá Kryddhúsinu)
handfylli af steinselju
2 msk sítrónupipar
1 msk salt
2 msk broddkúmen
1 msk túrmerik
250 g kalamataólívur
1/2 bolli jómfrúarolía
4 msk hunang

Fyrir eggaldinturninn

4 eggaldin
250 ml bragðbætt grísk jógúrt (bragðbætt með 3 hvítlauksrifjum, safa úr heilli sítrónu, hunang)
spæsí tómatsósa (laukur, hvítlaukur, karríduft, 2 dósir tómatar og 1 krukka af tómatachutney frá Friðheimum, salt og pipar)
1/2 granatepli
mynta til skreytingar

Fyrir kúskúsið

1 pakki kúskús
1 fetakubbur
1 rauð papríka
1 græn papríka
1 bolli petit pois
góð jómfrúarolía
salt og pipar
mynta til skreytingar

Fyrir gulræturnar

400 g íslenskar regnbogagulrætur
3 msk jómfrúarolía
2 msk hunang
1 msk fennelfræ
salt og pipar

Fyrir flatbrauðið, sjá hérna - nema að ég sleppti kjúklingabaununum.

Fyrsta skrefið var að marinera kjúklinginn. Ég hafði gleymt að kaupa ólífumauk - svo ég bjó til mitt eigið. Tók krukku af svörtum ólífum, skolaði og setti í litla matvinnsluvél ásamt heilum sólóhvítlauk, salti, pipar og jómfrúarolíu og maukaði.

Svo var að útbúa chilimaukið - harissa, sem ég átti ekki heldur. Þá var ekkert að gera annað en að henda saman sirachasósu, jómfrúarolíu og 1 msk af marókkóskri chiliblöndu.

Næsta skref var að mala broddkúmenið í mortéli. 

Að lokum var að sameina hráefnin - ólívumaukið, steinseljuna, chilimaukið, túrmerikið, sítrónupipar, salt og hunang.

Notaði góða jómfrúarolíu.

Sett í stóra skál og látið marinerast í fjórar klukkustundir.

Næsta skref var að gera tómastósuna. Steikti laukinn, hvítlaukinn og karríið saman upp úr jómfrúarolíu og bætti svo tómötunum saman við. Næst var að bæta tómatmaukinu saman við og láta krauma í um klukkustund við lágan hita. 

Tók þessu næst eggaldin og skar niður í ámóta stóra bita, penslaði með jómfrúarolíu og bakaði í 200 gráðu heitum ofni í um 30 mínútur. Sneri einu sinni.

Á meðan eggaldinið var í ofninum bjó ég til jógúrtsósuna. Blandaði saman grískri jógúrt, sítrónusafa, smátt söxuðum hvítlauk, hunangi, salti og pipar og lagði til hliðar.

Svo var bara að raða þessu upp. Fyrst eitt lag af eggaldini, svo tómatsósa, svo jógúrt og endurtaka þar til hráefnið var uppurið.

Sáldraði fullt af myntu yfir. Áður en ég bar réttinn á borð skóf ég innan úr hálfu granatepli og setti yfir. Klikkaði á því að taka ljósmynd, afsakið það.

Gulræturnar voru ofureinfaldar. Flysjaði tvo poka af regnbogagulrótum og skar í fernt eftir lengdinni og lagði í eldfast mót. Velti upp úr jómfrúarolíu og hunangi, salti og pipar. Sáldraði svo fennelfræjum yfir og bakaði í 180 gráðu heitum ofni í þrjú kortér. Velti þeim nokkrum sinnum á eldunartímanum til að hindra að þær myndu brenna. 

Þær urðu líka alveg fullkomar. Skreytti með myntulaufum.

Hrærði í brauðinn fyrr um daginn svo að þau fengu tíma til að hefast, þar verður bragðið af þeim til. Hægt er að sjá uppskriftina hérna. Eins og fram hefur komið sleppti ég kjúklingabaununum og steikti brauðin frekar en að grilla þau. Þau heppnuðust ljómandi vel!

Kúskús er líklega einfaldasta meðlæti sem um getur. Setti kúskúsið í skál og hellti sjóðandi kjúklingasoði yfir og setti plastfilmu yfir skálina og beið í fimm mínútur. Voila - tilbúið. Svo setti ég það á skálar og skreytti með fetaosti, petis pois, rauðlauk, papríku, ferskri myntu og svo góðri jómfrúarolíu. Og salt og pipar að sjálfsögðu.

Kjúklingurinn ilmaði dásamlega þegar ég sótti hann í ísskápinn. Lagði hann í eldfast mót, hellti 250 g af kalamataólífum yfir og bakaði í 180 gráðu heitum ofni í fimm kortér. 

Kjúklingurinn ilmaði ennþá betur þegar hann kom út úr ofninum. Skreytti með ferskri steinselju. Ferskt kóríander hefði einnig verið ljúffengt en sumir í minni fjölskyldu þola ekki kóríander - svo að úr varð steinselja, sem er líka dásamlega ljúffeng.

Maturinn var lagður á borð - og úr varð sannkallað hlaðborð. 

Með matnum nutum við svo rauðvíns sem ég hef drukkuð áður og meira að segja heimsótt víngarðinn. Við tókum upp sjónvarpsþætti á vínekrunni fyrir rúmum tveimur árum. Valiano 6.38 Gran Selezione Chianti Classico frá 2010. Þetta vín er að mestu unnið úr Sangiovese þrúgum (90%) eins og flest vín frá Toskana. En til að gefa því en meira fútt er það blandað með Merlot þrúgu. Og þá kallast vínin oft Super Toskana vín. Þetta er kraftmikið vín, sultað - með kirsuberjum og ögn kryddað með mjúku og bragðmiklu eftirbragði. Passaði vel með matnum. Seinast þegar ég smakkaði þetta vín paraði ég það líka með maróskóskum mat, sjá hérna!

Þetta var ótrúlega ljúffeng máltíð.

Kannski að okkur takist að lokka Álfu, Jón Þorkel og drengina til Íslands. Hver veit?

------

Flest hráefnin í þessari færslu fást í verslunum Hagkaupa

Kraftmikil fyllt eggaldin með nautahakki, chili, tómötum og fetaosti með ríkulegu salati

Ég hóf þessa viku á rannsóknarvinnu - en ég er að reyna eins og rjúpan við staurinn að sinna doktorsverkefninu mínu! Það gekk ágætlega framan af dagi, sótti gögn og las í gegnum þau og reyndi að skrá niður það sem máli skipti. Planið var að halda þessari vinnu áfram út vikuna en útgefandinn minn hringdi í mig eftir hádegið og spurði hvort ég væri til í að skreppa til Íslands til að taka þátt í sjónvarpsþætti Loga Bergmann - Logi í beinni. Það hélt ég nú. Þannig að restin af deginum fór svona fyrir ofan garð og neðan. Bóka flug, redda gistingu, losa mig við eina bakvakt, skipuleggja smá matseðil! Þetta verður gaman! 

Verð því að halda vel á spöðunum næstu tvo daga svo mér verði fyrirgefin þessi ferð. Sem betur fer er ég í rannsóknaleyfi og hef engar klíniskar skyldur þannig að þetta ætti allt að ganga. Dóttir mín, Valdís Eik, verður þrettán ára á föstudaginn og fær að koma með mér heim til Íslands og vera mér andlegur stuðningur í sjónvarpssal. Hún var ekkert lítið ánægð að fá að fara þessa óvæntu ferð. Svona tveimur mínútum eftir að henni voru sagðar fréttirnar var hún búin að þaulskipuleggja daganna tvo með frænku sinni og vinkonu! 

Ætli ég nái ekki að redda jólamatnum með þessari óvæntu heimsókn! Í síðustu tveimur ferðum hef ég haft svo mikið fyrir stafni að ég hef klikkað illilega á því að kaupa inn fyrir jólin. Ég hafði treyst á að foreldrar mínir myndu ná að bjarga þessu fyrir horn eins og svo oft áður en að þessu sinni lögðu þau lykkju á leið sína og fóru viku fyrr af stað og eru núna að heimsækja gamla vini sína í Saarbrucken í Þýskalandi. Þau munu koma til okkar um næstu helgi og halda með okkur jól eins og þau hafa gert síðastliðin fimm ár! Við hlökkum mikið til að fá þau til okkar.

Kraftmikil fyllt eggaldin með nautahakki, chili, tómötum og fetaosti með ríkulegu salati

Þessi réttur varð til þegar ég var að hreinsa út úr ísskápnum núna í síðustu viku. Þar kenndi þó ýmissa grasa, fann tvö eggaldin, átti nautahakk inní frysti sem ég hafði keypt lífrænt frá bónda í Ängelholm núna fyrir nokkrum vikum, hálfaskja af tómötum úti í glugga og svo á ég oftast til nokkrar lauktegundir í skál á eyjunni minni! 

Innihaldslýsing

2 eggaldin

400 gr nautahakk

150 gr tómatar

2 smáir rauðlaukar

1 rauð papríka

4 hvítlauksgeirar

3 rauðir, smáir, chilipiprar

1 msk tómatpuré

250 ml af kjötsoði

1 msk smátt saxað ferskt basil

2 tsk þurrkað oregano

1/2 krukka af fetaosti í kryddolíu

Þetta er það sem fannst inn í ísskáp! Ekki svo slæmt, stundum eru svona "naglasúpur" bara nokkuð góðar!

Skerið laukinn, hvítlaukinn og sveppina niður smátt. 

Þegar laukurinn, hvítlaukurinn, papríkan og sveppirnir hafa fengið að steikjast í nokkrar mínútur á pönnunni bætið þið hakkinu saman við. 

Bætti síðan chilipiparnum saman við - hann var heldur lítill þannig að ég lét kjarnann fylgja með.

Þegar nautahakkið var brúnað þá setti ég tómatana saman við - sem ég hafði skorið í helminga - ásamt tómatpúréinu. Setti svo oreganoið.

Næst kjötsoðið, sem ég hitaði að suðu, og leyfði síðan að krauma þannig að það sauð niður í minnst um helming - þannig að sósan væri þykk og falleg.

Næst skar ég eggaldinið niður í helminga og hreinsaði innihaldið út en skildi nóg eftir þannig að það væri líklegra til að halda formi sínu þrátt fyrir að vera bakað í ofni. 

Steikti síðan innvolsið af eggaldininu í jómfrúarolíu. Saltaði vel og pipraði. Að lokum hellti ég eggaldininu saman við kjötsósuna. Bætti síðan basilinu saman við. 

Síðan fyllti ég eggaldinið með kjötsósunni. 

Stappaði svo niður fetaostinn. 

Og dreifði ríkulegu magni af honum yfir.

Bakaði svo inni í ofni í 35 mínútur. 

Með matnum drukkum við síðan örlítið tár af ljúffengu frönsku víni frá E.Guigal. Þetta er Cotes du Rhone vín frá því 2010. Þetta vín er blanda úr þremur þrúgum, Syrah 60%, grenache 30 % og svo 10% mourvedre þrúgur. Liggur í eikarfati í eitt ár áður en það er sett á flöskur og selt í verslanir. Þetta er ljómandi góður sopi, fallega rautt, lyktar af villtum berjum, kryddað. Langt eftirbragð, eikað og með góðu jafnvægi. Þetta vín hefur oft fengið háa einkunn í víndómum!

Þetta varð mjög gómsætt. Eggaldin umbreytist við eldun frá því að vera biturt á bragðið yfir í að vera djúpt og arómatískt. Hitinn af chiliinum kom líka vel í gegn - fyrir krakkana hefði ég kannski átt að kjarnhreinsa, en mér fannst þetta frábært. Bárum bara smá hreina jógúrt fram með matnum. Meira að segja Ragnhildur Lára var kampakát með matinn! 

Núna er kominn tími til að njóta!

Gómsætt mousakka að hætti Valdísar með góðu salati

Dóttir mín, Valdís Eik, hefur það verkefni að kaupa inn og elda kvöldverð fyrir fjölskylduna einu sinni í viku. Þetta hefur gengið mjög vel hjá henni - þriðjudagskvöld eru hennar kvöld í eldhúsinu. Hún gerði fyrst kjöt í karrí, sjá hérna - sem var einkar vel heppnað. Hún hefur gert spaghetti rétt og svo tacos. Sjálftraustið eykst með hverri vikunni. Núna var það sérstaklega eftirtektarvert að hún tók til jafnharðan og hún eldaði. Stóð sig með prýði. 

Mousakka er svar Grikkja við lasagna Ítalanna - já, eða lasagna svar Ítalanna við mousakka Grikkjanna - hvað veit ég? Þetta byggir að miklu leyti á sömu prinsippum nema hvað í mousakkanu eru lasagnaplöturnar ekki með í spilunum sem breytir áferð réttarins mikið og einnig hefur lambahakk í stað nautahakks/grísahakks mikil áhrif á lokaáferð réttarins. Í stað lasagnaplatanna þá kemur eggaldin í staðinn. Sumir segja að maður eigi að raða þessu upp í lögum eins og lasagna, en ég held að maður hljóti nú að stýra því sjálfur. Fleiri uppskriftir en færri ráðlögðu að gera þetta á þann hátt sem ég sýni. 

Núna var svo komið að Valdís vildi gera þennan rétt - hún ræðst ekki á garðinn þar sem hann er lægstur en þegar við vorum búinn að hugsa í gegnum uppskriftina, þá er hún langt frá því að vera flókin.

Hugmyndin að því að gera þennan rétt var fengin frá hinum stórkostlega Rick Stein, úr sjónvarpsþætti hans - Food heroes; another helping, þar sem hann ferðast um Bretlandseyjar og með innblæstri af því sem hann finnur á ferðalögunum eldar hann bæði hefðbundinn breskan mat en einnig þekkta rétta út góðu bresku hráefni. Í einum þættinum ræðir hann við velskan sauðfjárbónda sem leggur til hráefni fyrir þennan ljúffenga rétt.

Gómsætt mousakka að hætti Valdísar með einfaldri hvítri sósu og salati

2 eggaldin
1 stór hvítur laukur
3-4 hvítlauksrif
Salt og pipar
700 gr nautahakk
1 glas hvítvín
1 kanilstöng
Handfylli fersk bergmynta
Handfylli steinselja
Nokkur blöð basil
1 dós niðursoðnir tómatar
500 ml sýrður rjómi
2-3 ansjósuflök
150 gr ostur

Réttur sem þessi myndi kannski falla undir það sem kallast slowfood. Fyrir þá sem eru áhugasamir um eldamennsku á borð við þetta þá eru til samtök sem helga sér þessu hugtaki, sjá hér.  Alltént tók þessi réttur rúman einn og hálfan tíma í undirbúningi. Meira að segja í höndum dóttur minnar.

Hvað eggaldinin varðar þá voru þau steikt á undan. Olíu er hellt í pönnu og þegar olían er orðin heit þá eggaldinu sett útí og steikt. Eggaldinið sogar í sig mikið af olíu. Sumir segja að maður viti að eggaldinið er tilbúið þegar það gefur frá sér olíuna á nýjan leik - þannig að svipað magn af vökva sé í pönnunni fyrir og eftir. Valdís notaði tvö eggaldin sem hún skar eftir lengdinni.

Fyrst var að undirbúa hráefnin í réttinn. Byrja með  að undirbúa kjötsósuna. Hún var í raun afar einföld. Fyrst steikja einn stóran, smátt skorinn hvítan lauk, nokkur hvítlauksrif - einnig smátt skorin, saltað og piprað og svo steikt þangað til að þetta er mjúkt og gljáandi. Þá var um það bil 0,7 kílói af nautahakki bætt á pönnuna og steikt, saltað að nýju og piprað. Glas af hvítvíni bætt saman við og soðið upp. Þá er næst að bæta við einni kanilstöng og handfylli af ferskri bergmyntu og blanda vel saman, handfylli af steinselju og nokkur blöð af basil. Því næst einni dós af niðursoðnum tómötum. Hrært vel saman og leyft að krauma í rúman hálftíma. 

 Steiktum eggaldinsneiðum er síðan raðað í smurt eldfast mót.

Kjötið er síðan sett ofan á í jöfnu lagi. 

Í fyrri færslu vorum við með Bechamél sósu en núna brugðum við á þann leik að nota sýrðan rjóma, 500 ml blandaðan saman við fjögur ansjósuflök sem höfðu verið hökkuð fínt niður. Auðvitað var saltað og piprað. 

Síðan er hvítu sósunni dreift varlega yfir kjötsósuna. Að lokum er 150 gr af osti, blöndu af venjulegum osti og parmaosti dreift yfir. 

Bakað í 200 gráðu heitum ofni í 30 mínútur eða þangað til að osturinn er orðinn gullinbrúnn.

Borið fram með einföldu salati. Vilhjálmur Bjarki sá um að skera niður hráefnið í salatið. 

Ég er ekki frá því að stelpan hafi bara skákað mínu moussakka sem ég gerði hér um árið. 

Tími til að njóta!

Haustleg og arómatísk súpa með grilluðu eggaldini, tómat og hvítlauk með heimagerðu grófu brauði

Og það er vissulega komið haust hjá okkur í Lundi. Það ríkir ótrúleg litadýrð á trjánum og á jörðinni um allann bæinn. Myndina hérna að ofan tók ég í gærmorgun þegar ég var á leiðinni með Ragnhildi Láru í leikskólann. Hún var afar upptekinn af öllum laufunum og virtist (eins langt og það nær með rúmlega eins árs börn) vera afar hrifin!

Snædís óskaði eftir því að ég eldaði súpu fyrir sig í kvöldverð - ég stakk upp á grænmetissúpu með heimagerðu brauði eins og ég hafði eldað einhvern tíma áður, sjá hérna. Og uppástunga mín var samþykkt - en tók svo miklum breytingum á ferð minni í gegnum matvörubúðina.

Það voru reiðinar býsn af fallegum eggaldinum á góðu verði í kjötbúðinni okkar. Eggaldin og tómatar passa frábærlega saman þannig að það var ákveðið að blanda því. Og svo hvítlauk! Eggaldin þarf alltaf elda til að lokka fram djúpa arómatíska bragðið í þeim. Og best er eggaldin grillað. Og þannig varð úr að ég setti bæði tómatana, hvítlaukinn og eggaldinið í ofn og grillaði áður en þeim var bætt í súpuna.

Haustleg og arómatísk súpa með grilluðu eggaldini, tómat og hvítlauk með heimagerðu grófu brauði

Hráefnalisti

Súpa:

2 eggaldin
3 heilir hvítlaukar
5-6 tómatar
salt og pipar
1-2 msk jómfrúarolía
1 l kjúklingasoð
1 dós niðursoðnir tómatar
200 ml rjómi

Brauð:

150 gr heilhveiti
150 gr grahamsmjöl
150 gr rúgmjöl
150 gr spelt
1/2 tsk salt
2 msk lyftiduft
15 gr þurrger
650 ml af vatni
1 msk hlynsíróp


Svona súpur eru fyrir sálina; ofnbakaður hvítlaukur, eggaldin og tómatar geta ekki annað en glatt manns heimska hjarta.


Skolið af fjórum stórum tómötunum og tveimur eggaldinum og skerið í sneiðar. Leggið í ofnskúffu og hellið smáræði af jómfrúarolíu yfir, saltið og piprið.



Hellið hálfri msk af jómfrúarolíu yfir hvern og einn af þremur hvítlaukum og setjið í álpappír.



Bakið í ofni, 200 gráðu heitum, þangað til að grænmetið fer að taka lit - samtals um 45-50 mínútur.



Allur matur fær dýpra bragð þegar han er grillaður í ofni - sykrurnar í matnum karmelliserast á fallegan hátt.

Hitið einn lítra af kjúklingasoði í potti ásamt einni dós af góðum niðursoðnum tómötum. Þegar grænmetið er tilbúið takið þið það úr ofninum, takið hýðið af eggaldininu frá, kreistið hvítlaukinn úr papprínum og bætið svo öllu í súpuna. Blandið með töfrasprota. Bætið að lokum 200 ml af rjóma saman við, hitið að suðu. Smakkið til og saltið og piprið meira eftir smekk.



Brauðinu var bara hent saman með því sem ég átti í skúffunni minni. Setti 150 gr af heilhveiti, 150 gr af grahamsmjöli, 150 gr af rúgmjöli, 150 gr spelti í skál ásamt einni og hálrfi tsk af salti og tveimur msk af lyftidufti. Vakti 15 gr af þurrgeri í 500 ml af vatni með einni msk af hlynsírópi. Öllu blandað saman. Bæti við 150 ml af vatni til að hafa deigið aðeins í blautari kantinum. Hnoðað í fimm mínútur og látið hefast í hálftíma.

Bakað í 200 gráðu heitum ofni í 50-60 mínútur.



Það væri vel hægt að fá sér hvítvínsglas - kannski úr Lindemans búkollunni í ísskápnum, en ég lét mér nægja ískalt mjólkurglas að þessu sinni!

Tími til að njóta!

Og talandi um það; 

Lesendum er boðið í útgáfupartí matreiðslubókarinnar sem ég er að fara að gefa út, Læknirinn í Eldhúsinu - tími til að njóta, sem verður haldin 1. nóvember næstkomandi. 

Veislan verður haldin í Eymundsson - Skólavörðustíg og byrjar kl 17.00. 

Verið öll velkomin!